
تنظیم پارامترهای کلیدی اینورتر: راهنمای جامع
- حمید زینالی
- برق صنعتی
- 1404/01/16
- این مقاله بروزرسانی شده 16 فروردین 1404
اینورتر، یا مبدل فرکانسی، تجهیزی است که توان الکتریکی با فرکانس ثابت را به توان الکتریکی با فرکانس و ولتاژ قابل تنظیم تبدیل میکند. این تجهیز برای کنترل سرعت و گشتاور موتورهای الکتریکی استفاده میشود، بهویژه در کاربردهایی که نیاز به بهرهوری انرژی و کاهش هزینههای عملیاتی وجود دارد.
اینورتر با تغییر فرکانس و ولتاژ جریان الکتریکی، شرایط عملکرد موتور را بهینه میکند. به طور معمول، اینورتر از یک مرحله یکسوکننده برای تبدیل جریان متناوب (AC) به جریان مستقیم (DC) و سپس از یک مدار اینورتری برای تبدیل جریان مستقیم به جریان متناوب با فرکانس و ولتاژ تنظیمشده استفاده میکند.
پارامتر مهم تنظیمی اینورتر
اینورترها تجهیزاتی هستند که برای کنترل سرعت و گشتاور موتورهای الکتریکی استفاده میشوند. در اینجا به برخی از مهمترین پارامترهای قابل اندازهگیری اینورتر و توضیحات آنها میپردازیم:
ولتاژ ورودی و خروجی: این پارامتر نشاندهنده میزان ولتاژ تأمینشده به اینورتر و ولتاژ تولیدشده برای موتور است. تنظیم صحیح ولتاژ خروجی برای جلوگیری از آسیب به موتور و بهینهسازی عملکرد آن ضروری است.
جریان خروجی: جریان خروجی اینورتر باید با نیازهای موتور هماهنگ باشد. این پارامتر برای جلوگیری از اضافهبار و حفاظت از موتور اهمیت دارد.
فرکانس خروجی: اینورترها فرکانس خروجی را برای کنترل سرعت موتور تنظیم میکنند. فرکانس خروجی معمولاً بین 0 تا 400 هرتز قابل تنظیم است.
گشتاور موتور: این پارامتر نشاندهنده توانایی موتور در تولید نیرو است. اینورترها میتوانند گشتاور موتور را در سرعتهای مختلف کنترل کنند.
دمای کاری: دمای اینورتر و موتور باید در محدوده مجاز باشد. افزایش دما میتواند به کاهش عمر مفید دستگاه منجر شود.
راندمان انرژی: این پارامتر نشاندهنده میزان بهرهوری انرژی اینورتر است. راندمان بالا به کاهش هزینههای انرژی کمک میکند.
هارمونیکها: اینورترها ممکن است هارمونیکهایی در سیستم ایجاد کنند که میتواند بر عملکرد سایر تجهیزات تأثیر بگذارد. اندازهگیری و کاهش هارمونیکها برای بهبود کیفیت توان ضروری است.
زمان پاسخدهی: این پارامتر نشاندهنده سرعت واکنش اینورتر به تغییرات بار یا دستورات کنترلی است.
پارامترهای حفاظتی: شامل حفاظت در برابر اضافهبار، اتصال کوتاه، و افزایش دما است که برای ایمنی سیستم ضروری هستند.

مزایای استفاده از اینورتر
راهاندازي موتورهای الكتريكي به كمك اينورتر داراي مزيتهای زيادي است. به همين دليل امروزه در صنايع و حتي لوازم خانگي جديد مانند كولرهای گازی، موتورهاي الكتريكي به كمك اينورتر راهاندازي ميشود. بهطوركلي ميتوان گفت وقتي يك موتور الكتريكي از طريق اينورتر راهاندازی میشود، اگر پارامترهاي اينورتر درست تنظيم شده باشد سيم پيچهای موتور الكتريكي هرگز نميسوزد. بههمين دليل اينورتر ضمن داشتن مزاياي زياد در راهاندازي و توقف موتور الكتريكي، محافظ بسيار خوب موتور الكتريكي است.
راهاندازي موتور الكتريكي با استفاده از مدارهای راهاندازی متداول مانند مدار راهاندازی ستاره ـ مثلث يا راهاندازی مستقيم همراه با شوكهای الكتريكي و مكانيكي است. راهاندازي موتورالكتريكي با اينورتر يك نوع راهاندازي نرم برای موتور الكتريكي است كه مزاياي زير را به همراه دارد:
- صرفه جویی در مصرف انرژی بهطوری که ظرف مدت یک الی یک و نیم سال، هزینه خود اینورتر از بابت صرفه جویی در مصرف انرژی جبران میشود، به دست میآید.
- کاهش توان غیر مؤثر مصرفی (به دلیل داشتن بانک خازنی در اینورتر)
- حذف جریان راهاندازی زیاد
- رفع ناهنجاریهای مکانیکی (عدم ایجاد ضربه و به تبع آن عدم خرابی فونداسیون و …)
- عدم خرابی یاتاقانها، برینگها و بلبرینگهای موتور الکتریکی
- عدم خرابی سیستم انتقال نیرو از موتور به بار مکانیکی (مانند تسمهها، چرخ زنجیرها و …)
- عدم خرابی گیربکسهای تبدیل دور
- محدود کردن جریان راهاندازی
- عدم نیاز به خازنهای اصلاح ضریب توان (کسینوس فی)
- عدم نیاز به حالت ستاره و مثلث هنگام راهاندازی موتور
- امکان قطع و وصل اضطراری از راه دور
- عدم نیاز به کلیدهای قطع و وصل قدرت
- امکان تعداد دفعات قطع و وصل زیاد در زمان کوتاه
- امکان داشتن دور ثابت و مستقل از بار (شبیه موتور سنکرون)
- به سادگی و بدون هیچگونه تجهیزاتی اینورتر میتواند جهت گردش روتور موتور را عوض کند.
- امکان غیر فعال یک جهت گردش موتور
- در اینورتر میتوان محدوده فرکانسی را به صورت حد پایین و حد بالا تنظیم کرد. (مثلاً کاری کنیم که هیچگاه دور موتور از 1250 دور کمتر نشود و از 1850 دور نیز بیشتر نشود.)